عمل جراحی پیوند قرنیه

پیوند قرنیه یکی از انواع جراحی‌های چشم می‌باشد که طی آن قرنیه اهدایی جایگزین قرنیه آسیب دیده‌ی بیمار می‌شود. دو نوع اصلی برای این پیوند وجود دارد؛ اگر کل قرنیه نیاز به جایگزینی داشته باشد، جراحی کراتوپلاستی نفوذی (PK) نامیده می‌شود. در صورتی که فقط بخشی از قرنیه تحت جراحی قرار گیرد، از کراتوپلاستی لایه‌ای استفاده می‌شود. بافت قرنیه‌ از بانک چشم از افراد فوت شده که قرنیه خود را اهدا کرده‌اند، تهیه می‌شود.
در حقیقت، بیماری‌های مربوط به قرنیه چشم چهارمین دلیل اساسی برای از دست دادن کامل بینایی می‌باشد (بعد از آب مروارید، آب سیاه و دژنراسیون ماکولا). سالانه بیش از ده میلیون نفر در جهان دچار این مشکل می‌شوند.
پیوند قرنیه یکی از متداول‌ترین و موفق‌ترین انواع پیوند در انسان است. با گسترش انواع پیوند لایه‌ای و مدرن، نتایج پیوند قرنیه در سال‌های اخیر بهبود چشم‌گیری داشته است و همچنین رد پیوند و عوارض کاهش یافته است. مناسب‌ترین نوع پیوند قرنیه را پزشک برای شما انتخاب خواهد نمود.

چه زمانی نیاز به پیوند قرنیه می‌باشد؟

برای داشتن دیدی واضح و شفاف، وجود قرنیه سالم ضروری می‌باشد. اگر به دلیل بیماری یا ضربه قرنیه فرد دچار آسیب شد، به تدریج علایم تغییر شکل قرنیه، درد، کاهش دید و التهاب بروز می‌کند.
هنگامی که تجویز دارو، عینک و لنزهای تماسی قادر به بهبود دید یا رفع التهابات دردناک چشمی نمی‌شوند، این نوع جراحی نیز توصیه می‌شود.

مواردی که در ادامه آمده است روی شفافیت قرنیه بسیار اثرگذار می‌باشد و می‌تواند منجر به پیوند قرنیه شود:

– زخم‌های ناشی عفونت مانند تبخال چشم یا کراتیت‌های عفونی

– کدورت قرنیه ناشی از ضربه

– بیماری‌های ارثی مانند دیستروفی قرنیه ماکولار

– بیماری‌های چشمی مانند قوز قرنیه پیشرفته و شدید

– نازک شدن قرنیه و شکل نامنظم آن (مانند قوز قرنیه)

– مواردی نادری بعد از جراحی عیوب انکساری

– سوختگی‌های شیمیایی قرنیه و آسیب ناشی از ضربه به چشم

– تورم بیش از حد (ادم) قرنیه

– رد پیوند بعد از عمل قبلی پیوند قرنیه

– صدمه به قرنیه به علت جراحی چشم

عوارض پیوند قرنیه

مانند هر جراحی دیگر، پیوند قرنیه نیز با خطرات احتمالی همراه می‌باشد. با وجود این، بهبود و بازیابی بینایی فرد بعد از عمل قابل مقایسه با عوارض نامطلوب آن نمی‌باشد.
عوارض جانبی ناشی از پیوند قرنیه شامل رد پیوند، عفونت چشم و سایر موارد مرتبط با از نخ بخیه می‌باشد. در این میان، رد پیوند از مهمترین آنها بوده و در ۵ تا ۳۰ درصد جراحی‌ها رخ می‌دهد.

رد شدن پیوند قرنیه

انجام پیوند قرنیه بسیار گسترده شده و میزان موفقیت آن بالا می‌باشد. به گونه‌ای که این عمل به یکی از موفق‌ترین جراحی‌های پیوند عضو تبدیل شده است. اگر موارد رد پیوند به موقع شناسایی شود، اغلب (۹ از ۱۰ نفر) قابل کنترل و مدیریت می‌باشد.

علائم رد پیوند

– تاری دید

– قرمزی چشم

– آبریزش و درد هنگام مواجه با نور (فتوفوبی)

– احساس جسم خارجی که می‌تواند به علت شل شدن بخیه باشد و منجر به رد پیوند گردد.

توجه بسیار مهم

در صورت بروز هرگونه علائم بالا سریعاً به کلینیک نورآفرین یا اورژانس چشم‌پزشکی خاتم‌الانبیاء مراجعه کنید در غیر این صورت خطر صدمه دائمی به قرنیه پیوندی وجود خواهد داشت.

دستورات مهم قبل و بعد از عمل پیوند قرنیه

قبل از عمل جراحی

– مشاوره داخلی جهت عمل را انجام داده و جواب آن را همراه داشته باشید.

– شب قبل از عمل جراحی استحمام نمائید.

– از آرایش چشم و پلک از روز قبل از عمل پرهیز کنید.

– قطره بتامتازون (بتازونیت) و قطره لووفلوکساسین (افتاکویکس) و قطره اشک مصنوعی (آرتلاک ادونسد) را هر شش ساعت یک روز قبل از عمل شروع کنید.

روز عمل جراحی

– عمل جراحی با بی هوشی انجام خواهد شد و لذا مصرف آب و غذا را ۸ ساعت قبل از عمل متوقف کرده و ناشتا باشید.

– در مورد مصرف داروهايی که از قبل مصرف می‌کردید، از پزشک معالج خود سوال کنید.

– راس ساعتی که به شما اعلام شده است جهت بستری شدن به پذیرش بیمارستان/ کلینیک مراجعه کنید.

– حتما یکی از افراد فامیل یا آشنایان را به عنوان همراه با خود بیاورید.

– بیمار بین ساعت ۲ تا ۷ بعد از ظهر عمل شده و پس از آن در همان روز مرخص می‌شود.

– یک ساعت بعد از عمل پانسمان چشم خود را باز و قطره‌های تجویز شده را مجددا شروع کنید.

– شیلد (قاب) پانسمان را در شب به عنوان محافظ چشم استفاده کنید.

– در بعضی موارد پیوند ممکن است پزشک از شما بخواهد در وضعیت خوابیده به پشت استراحت کنید.

پس از عمل جراحی

– روز پس از عمل ساعت ۳:۳۰ بعد از ظهر به کلینیک نورآفرین مراجعه کنید.

– چشم خود را با انگشت یا دستمال مالش ندهید و یک هفته از محافظ چشم استفاده کنید.

– وضو گرفتن و حمام کردن یک هفته پس از عمل جراحی بلامانع است.

– نماز خواندن در روز اول به حالت نشسته و سپس مطابق معمول خواهد بود.

– پرهیز غذایی پس از عمل لازم نیست و می‌توانید از رژیم غذایی کامل استفاده کنید.

– مطالعه و نگاه کردن تلویزیون از روز دوم پس از عمل جراحی بلامانع است.

– احساس جسم خارجی در چشم وجود خواهد داشت که به مرور زمان بهبود می‌یابد.

– ممکن است خشکی چشم تا چندین ماه پس از عمل وجود داشته باشد و نیاز به استفاده از اشک مصنوعی خواهد بود که به تدریج از بین می‌رود.

– ممکن است تاری دید، تفاوت درک رنگ‌ها و نور پس از عمل وجود داشته باشد که به تدریج از بین می‌رود.

طریقه مصرف قطره‌ها

در هر نوبت ریختن یک قطره در چشم کافی است. لازم نیست هنگام خواب قطره بریزید. هنگام استفاده از قطره دست‌ها باید کاملا تمیز باشد.
از تماس نوک فطره چکان با چشم یا هر چیز دیگر جلوگیری کنید. هنگام همزمان شدن قطره‌ها بین ریختن آن‌ها ۵ دقیقه فاصله بگذارید.
توجه داشته باشید قطره اشک مصنوعی تک دوز (Single Dose, Preservative-Free) باشد. به عبارت دیگر از قطره اشک مصنوعی پوکه‌ای استفاده کنید.
قطره‌ها تک دوز را پس از باز کردن می‌توان تا نصف روز استفاده نمود. بهتر است قطره در یخچال نگهداری شود.

پس از عمل زمان مصرف قطره‌ها مطابق زیر خواهد بود:

– قطره چشنی افتاکویکس (لوفلوکساسین) هر ۶ ساعت، که یک روز قبل از عمل شروع و یک هفته پس از عمل قطع می‌شود.

– قطره اشک مصنوعی (آرتلاک ادونسد) ابتدا هر ۶ ساعت، از یک روز قبل از عمل شروع و هر ۳ ساعت بعد از عمل جراحی که تا چندین ماه ادامه خواهد داشت.

– قطره چشمی بتازونیت (بتامتازون) هر ۶ ساعت، که یک روز قبل از عمل شروع و در ماه‌های آینده ادامه خواهد داشت و به تدریج کاهش می‌یابد.

– ژل چشمی که در ماه اول هر ۶ ساعت و در ماه‌های آينده کاهش خواهد یافت.

مراجعات بعدی و ویزیت اورژانس

مراجعه بعدی شما ۳ یا ۴ روز پس از عمل و ویزیت پس از‌ آن ۲ تا ۳ هفته از تاریخ عمل عصر روز‌های هفته (بجز پنجشنبه‌ها) در کلینیک نورآفرین می‌باشد.
از حدود هفته ۳-۲ بینایی سنجی انجام و در صورت نیاز عینک تجویز خواهد شد.
در صورت درد شدید چشمی، آب ریزش و درد هنگام مواجهه با نور، کاهش دید و ترشحات چرکی، قرمزی چشم و احساس جسم خارجی شدید سریعا با شماره ۰۹۱۵۵۸۲۵۱۶۶ تماس یا به اورژانس خاتم‌الانبیاء مراجعه نمایید.
شما می‌توانید سوالات خود را بصورت غیر حضوری از طریق drsiamakzarei@gmail.com بپرسید.